Van jong tot oud, dol op de Mol

Het net begint zich te sluiten rond de Mol van dit seizoen. De hoofdpersoon uit Wie is de Mol? zorgt altijd voor bewondering bij jong en oud. Waarom is een programma over sabotage zo populair bij alle generaties?

‘Niet eerlijk!’, roept de een. ‘Geniaal!’, vindt de ander. Rond elke aflevering van Wie is de Mol? speelt zich hetzelfde ritueel af in Nederlandse huiskamers, kantines, kantoren en klaslokalen. Kijkers speculeren over wie de Mol is en speuren naar hints die hun theorieën ondersteunen. Die zoektocht verbindt jonge en oudere kijkers, nieuwe geïnteresseerden en ware superfans, die zichzelf ‘molloten’ noemen.

Het is opmerkelijk dat een programma waarin bedrog en misleiding zo’n belangrijke rol spelen, zoveel verschillende soorten kijkers samenbrengt. Alhoewel: volgens Niels van de Ven – hoogleraar consumentenpsychologie aan Tilburg University en expert in menselijk gedrag rond verleiding, twijfel en vertrouwen – is dat minder paradoxaal dan het lijkt. “Wie is de Mol? draait om bedrog, maar het is bedrog met afspraken en regels. In veel gezelschapsspellen doen mensen dingen die ze in het dagelijks leven zouden afkeuren. Denk aan Monopoly of een kaartspel als pesten, waarin spelers elkaar doelbewust dwarszitten. In de veilige context van een spel is dat spannend.”

Oneerlijk of slim?

Mensen die in het echte leven veel waarde hechten aan integriteit en rechtvaardigheid, juichen als een deelnemer in Wie is de Mol? een list uithaalt. Dat levert levendige discussies op. Wat vinden kijkers een slimme actie, wat vinden ze oneerlijk? Wanneer is een keuze uit eigenbelang begrijpelijk en wanneer niet?

Dit en meer leest u in de Televizier van week 14. Deze editie ligt nu in de winkel. Bent u geen abonnee, maar wilt u niets meer uit de gids missen? U kunt hier abonnee worden.

Tekst: Eveline Helmink